De relatie tussen abortus en borstkanker

De relatie tussen abortus en borstkanker

28 jul 2017 | Ward Biemans SJ

Als je een abortus ondergaat, heb je dan een vergroot risico op borstkanker?

Recentelijk heeft een flink aantal Aziatische studies – onder andere uit Bangladesh, China, India en Turkije een verband aangetoond tussen borstkanker en een abortusverleden.

Met name bij de studie in Bangladesh is de gevonden samenhang erg sterk: een odds ratio van 20,62 voor vrouwen met een abortusverleden. Dit betekent dat deze vrouwen ruim 20 keer zoveel risico lopen om borstkanker te ontwikkelen dan vrouwen die geen abortus hebben ondergaan.

Vrouwen met een abortusverleden lopen 20 keer zoveel risico op borstkanker

Verschil tussen Westerse en Aziatische studies

Het is al lang bekend dat in het Westen het percentage vrouwen dat borstkanker krijgt, hoger ligt dan in Azië. Frappant is het wel dat in verschillende Westerse studies, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, een onafhankelijk verband tussen abortus en borstkanker niet wordt aangetoond.

Het verschil tussen de Aziatische en de Westerse bevindingen kan mogelijk worden verklaard uit de rol van samenhangende factoren. Zo ligt in het Westen de leeftijd van de eerste voltooide zwangerschap gemiddeld hoger dan in Aziatische landen. Ook komt kinderloosheid in het Westen vaker voor. Tenslotte is er een hoger gebruik van anticonceptiemiddelen in Westerse landen. Dit zijn factoren die het risico op borstkanker vergroten. Tevens wordt dit soort onderzoek bemoeilijkt door het gebrek aan een voldoende lange tijdsduur. De gemiddelde leeftijd voor abortus ligt immers rond de 25 jaar, terwijl de gemiddelde leeftijd voor borstkanker rond de 60 jaar ligt. Westers onderzoek toonde eerder al wel aan dat het krijgen van kinderen en het geven van borstvoeding het risico op borstkanker verminderen.

Hormonale veranderingen

Hoe kan een relatie tussen abortus en borstkanker worden verklaard? Een vrouw die zwanger is, maakt flinke hormonale veranderingen door. Onder invloed van hormonen beginnen borstcellen zich te delen en ondergaan ze een rijping gedurende de gehele zwangerschap. Dit proces vindt zijn voltooiing na de bevalling van de eerste voldragen baby.

Het is zelfs zo dat de eenheid van embryo en placenta in de baarmoeder hormonen produceert. Die ervoor zorgen dat een groot deel van het borstweefsel van de moeder rijpt tot kanker-resistent borstweefsel. Wanneer deze hormonale processen door een abortus voortijdig worden afgebroken, blijven de borstcellen in een overgangsstadium verkeren. Ze zijn dan niet volledig uitgerijpt. De borsten zijn daardoor meer vatbaar voor kanker.

Het risico op borstkanker neemt niet toe na een spontane abortus (miskraam) tijdens het eerste trimester. In deze situaties zijn de geproduceerde niveaus van de zwangerschapshormonen niet voldoende om borstontwikkeling te stimuleren.

Fysieke risico’s van abortus besproken

Waarom zijn deze Aziatische studies voor ons van belang? Ten eerste omdat er in Nederland honderdduizenden Aziatische vrouwen en meiden wonen, onder andere uit Turkije en China. Zij zouden gewezen moeten worden op de mogelijke fysieke risico’s van abortus. Ten tweede omdat deze onderzoeken wellicht een relatie laten zien die ook voor Westerse vrouwen bestaat, maar die moeilijker kan worden aangetoond vanwege de genoemde samenhangende factoren en de lange tijdsduur tussen het ontstaan van borstkanker en een uitgevoerde abortus. De Amerikaanse biochemicus en immunoloog Joel Brind, die al 25 jaar de relatie tussen abortus en borstkanker onderzoekt, spreekt van een robuuste link op grond van de resultaten van recente onderzoeken. Als dit zo is, is deze kennis ook voor Westerse vrouwen van belang, om borstkanker te voorkomen.

Voorlichting is nodig

Ik heb onderzoek gedaan naar de abortuspraktijk in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Het  Nederlands Genootschap van Abortusartsen heeft zich tot op heden niet uitgesproken over de wenselijkheid van voorlichting over een mogelijke samenhang tussen abortus en borstkanker. Het Britse Royal College of Obstetricians and Gynaecologists zei zes jaar geleden zelfs dat vrouwen verteld moet worden dat abortus niet in verband kan worden gebracht met een toename van het risico op borstkanker.

Gezien de resultaten van genoemde Aziatische studies, lijkt deze aanbeveling inmiddels achterhaald.