Zelfbeschikkingsrecht als eenzijdig pleidooi

11 jan 2018 | Redactie

Christa Compas, directeur Humanistisch Verbond, verwijt de Prolifebeweging in het dagblad Trouw dat deze abortus onnodig ingewikkeld, zelfs immoreel maakt. Zelf voert ze het aloude, eenzijdige pleidooi voor zelfbeschikking van de vrouw. Daarbij noemt ze allerlei karikaturale punten aan waarbij ik graag een aantal kanttekeningen plaats. 

Begin van van het leven

Compas noemt de consequenties om een embryo vanaf de conceptie de morele status van een mens te geven absurd. Op mijn beurt vraag ik me af hoe moreel het is om een foetus die morele status niet toe te kennen. Toegegeven, het is niet simpel om te bepalen wanneer je bij een ongeboren kind (zo u wilt: bundeltje cellen, foetus, embryo, etc.) precies spreekt over een mens, een identiteit, een persoon. Verschillende levensbeschouwingen geven hier dan ook diverse antwoorden op. Laten we gewoon eens eerlijk benoemen dat we het niet precies weten. Maar het gaat nogal ergens om. Want hoe je het wendt of keert: als je niet ingrijpt, wordt er een mensje geboren dat mogelijk een “goed, mooi en zinvol persoonlijk leven” gaat leiden. Naar dat soort levens streeft het Humanistisch Verbond immers volgens hun website. Waarom zou je dat een ongeboren leven dan niet gunnen?   

24 weken grens is twijfelachtig

Toch pleit Compas ervoor dat pas bij de 24 weken grens een kind een persoon te noemen. Deze grens is ooit vastgelegd in de Wet afbreking Zwangerschap, meer dan 35 jaar geleden. Intussen is die grens medisch gezien niet meer correct en zijn kinderen na 21 weken zwangerschap al levensvatbaar.
Hoezo mag volgens mevrouw Compas een ongeboren kind van 23 weken dan wél worden afgedreven? Ze vindt het ‘teruggaan in de tijd’, maar het is juist vooruitstrevend om te zeggen dat met de medische vooruitgang en technologische ontwikkelingen de grens ter discussie staat. 

Zelfbeschikkingsrecht van de vrouw

De directeur van het Humanistisch Verbond is één van de oprichters van WOMEN Inc., een platform dat de rol en participatie van vrouwen in de samenleving probeert te vergroten. Een prima initiatief en wat mij betreft staat het zelfbeschikkingsrecht niet ter discussie. Maar kan het toch niet zo zijn dat vanwege een narrow mindeddrang naar het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw het ongeboren leven, kind van de rekening wordt? Hoe humaan en moreel verantwoord is het om een keuze voor een zwangerschapsafdrijving op te leggen aan een ongeboren kind? 

Met de hang naar zelfbeschikkingsrecht voor de vrouw is ook het Humanistisch Verbond niet neutraal. Dat is niet erg, maar het is wel belangrijk om te erkennen dat niemand neutraal is en dat we allemaal morele keuzes maken op grond van onze overtuigingen.  

Meer keuzevrijheid

Professionele hulpverlening is er wat mij betreft dan juist ook op gericht op een eerlijke keuzevrijheid voor de vrouw. Nee, de hulpverleners die ik ken leggen niet hun mening op aan hun cliënten. Ze staan naast de vrouw die vaak in een onmogelijke noodsituatie aanklopt omdat ze door de bomen het bos niet meer ziet. Daarom is het in keuzegesprekken cruciaal dat er open en eerlijk informatie gedeeld kan worden. De uiteindelijke keuze is aan de vrouw zelf. Ze heeft ook recht om te weten wat eventuele gevolgen zijn van het afbreken van de zwangerschap of het uitdragen ervan. Beide zijn ingrijpend en daarom is het goed dat hierover regelmatig het debat wordt gevoerd. 

Medemenselijkheid

Humanisme staat onder meer voor medemenselijkheid. Dat is binnen de christelijke ethiek niet anders. Laten we dat eens als uitgangspunt nemen en dan verder spreken met elkaar. 

Auteur: Arthur Alderliesten